Flutter 3.47 ve Dart 3.13: Material paketlere, Impeller masaüstüne

[WBK AI]

Bir Flutter projesini açınca en üstte neredeyse hep aynı satır durur: import 'package:flutter/material.dart';. Bu yıl o satırın arkasındaki kod toplanıp taşınmaya başladı. Bizce Flutter 3.47’nin asıl haberi de bu; yeni widget’lar ikinci planda kalıyor.

2026’da üç ana sürüm çıktı: 11 Şubat’ta 3.41, 18 Mayıs’ta 3.44, 12 Ağustos’ta 3.47. 26 Eylül 2026 itibarıyla kararlı kanalda Dart 3.13.4 ile gelen Flutter 3.47.5 var. Dondurma ile Subara‘yı Flutter’la yazıyoruz, o yüzden sürüm notlarını okurken aklımızdaki soru hep aynı: bizim tarafta neyi değiştirmemiz gerekecek?

Material ve Cupertino evden çıkıyor​

3.47 ile material_ui ve cupertino_ui paketleri pub.dev’de 1.0 oldu. Geçmek şimdilik isteğe bağlı, çekirdekteki kopyalar çalışmaya devam ediyor. Ama takvim yazılı. 3.47 blogu, çekirdekteki tasarım kütüphanelerinin Kasım’daki sonbahar kararlı sürümünde resmen deprecated edilmesinin planlandığını söylüyor.

Zemin 3.44’te hazırlanmıştı. Mayıs’ta iki kütüphane çekirdekte donduruldu ve orada son güncellemelerini aldı.

İşin en sevdiğimiz tarafı yayın temposu. Ayrılan paketler Flutter’ın üç aylık döngüsünü beklemeyecek, haftalık bir planla güncellenecek. Paketlere geçtiysen bir Material düzeltmesi için bir sonraki kararlı sürümü beklemen gerekmiyor.

Geçiş için resmî bir dart fix komutu da var:

dart fix --apply --code=migrate_design_widgets

Yerelleştirme de payını aldı. flutter_localizations ayrıştırıldı, delegeler artık material_ui ve cupertino_ui içinde. Geçiş döneminde iki tarafı birbirine bağlayan MaterialUiCompatibilityBridge adında bir köprü de var.

Flutter 3.47 ile masaüstünde de sıra Impeller’da​

Motor tarafında Impeller macOS, Windows ve Linux’ta varsayılan renderer oldu. iOS’ta zaten tek seçenekti. Android’de API 29 ve üstü, Vulkan destekli cihazlarda varsayılandı; daha eski ya da Vulkan’sız cihazlarda eski OpenGL renderer devreye giriyor. Web’de ise hâlâ Skia var.

Platform başına varsayılan renderer, 26 Eylül 2026. Kaynak: Flutter Impeller dokümanı ve Flutter 3.47 sürüm yazısı.

Masaüstünde geri dönüş yolu henüz kapanmadı: macOS’ta FLTEnableImpeller, Windows’ta ImpellerSwitch::Disabled, Linux’ta fl_dart_project_set_enable_impeller. Blog bu seçeneklerin ileride kaldırılacağını açıkça yazıyor. Masaüstünde bir çizim hatası görürsen issue’yu şimdi aç, bu anahtarlar ortadan kalkmadan.

Dondurma ve Subara’nın Windows, macOS ve Linux sürümleri de var, yani bu değişiklik doğrudan bizim masamıza düşüyor. Arada kaynayan iki şey daha: macOS’ta Wide Gamut Color varsayılan oldu, masaüstünde metinler de artık SDF ile çiziliyor.

CocoaPods kenara çekiliyor, Xcode 27 kapıda​

iOS ve macOS’ta yılın sessiz ama etkisi geniş değişikliği 3.44’te geldi. Swift Package Manager, CocoaPods’un yerini alıp varsayılan bağımlılık yöneticisi oldu; geçişi CLI kendisi yapıyor. 3.47 notlarına göre en popüler 100 iOS eklentisinin 92’si SwiftPM’e geçmiş, CocoaPods ise bakım modunda. pod install‘u gözü kapalı yazan nesle küçük bir veda.

3.47, Xcode 27 desteği için minimum sürümleri de yükseltti: iOS 13’ten 15’e, macOS 10.15’ten 12’ye.

Asıl dikkat isteyen UIScene. iOS 27 SDK’sı UIScene’i zorunlu kılıyor ve Flutter blogu uyarıyı açık açık yazıyor: Xcode 27 ile derlenip UIScene’e geçmemiş uygulamalar açılışta başlatılamıyor. UIScene yaşam döngüsü 3.41’den beri varsayılan olarak tam destekli. Eski bir iOS projesini Xcode 27’ye taşıyacaksan yine de önce buna bak.

Hotfix’lerde de aynı geçişin izi var. 3.47.4, Xcode 27 ile hata ayıklarken beyaz ekranda takılma sorununu; 3.47.5 ise fiziksel iOS 27 cihazlarda hata ayıklarken ara sıra görülen çökmeyi düzeltti. iOS 27’ye karşı geliştiriyorsan 3.47.5’in gerisinde kalman için bir sebep göremiyoruz.

Intel Mac’ler için de yolun sonu göründü. 3.44’te macOS komut satırı araçları ARM’da yerel çalışmaya başladı, Rosetta’ya gerek kalmadı. Aynı blog, Intel Mac desteğinin gelecekteki bir sürümde tamamen biteceğini yazdı. 3.47’de ilk adımlar atıldı: Intel’deki otomatik testler kapatıldı, Intel host’ta ve çift mimarili derlemelerde uyarı çıkıyor. O uyarı ileride hataya dönüşecek. Yalnızca ARM için derlemek istersen flutter config --enable-macos-arm64-only var. macOS 27 zaten yalnızca Apple silicon’lu Mac’lere kuruluyor; Flutter burada Apple’ın açtığı yoldan yürüyor.

Android’de altı ayda AGP 9​

Android’de ton altı ayda tamamen değişti. Şubat’ta 3.41 blogu, eklenti uyumluluğu yüzünden Android uygulamanı AGP 9’a güncellememeni söylüyordu. Mayıs’ta 3.44, AGP 9 ve yerleşik Kotlin desteğini getirdi. Ağustos’ta 3.47’nin bağımlılık matrisinde Java 17, KGP 2.4.0, AGP 9.1.0 ve Gradle 9.3.1 vardı. Varsayılan compileSdk ve targetSdk API 36, minSdk API 24.

Dart 3.13’te sınıf tanımı tek satıra iniyor​

Dart tarafında yılın en sevdiğimiz haberi 12 Ağustos’ta çıkan Dart 3.13’le geldi. 3.12’de deney bayrağının arkasında bekleyen primary constructors artık kararlı. İki hâli yan yana koyunca anlatmaya pek gerek kalmıyor:

// Önce
class Point {
  final int x;
  final int y;
  Point(this.x, this.y);
}

// Dart 3.13
class Point(final int x, final int y);

Tek şart dil sürümü: pubspec.yaml içindeki environment: sdk: alt sınırı 3.13 ya da üstü olmalı. Yeni sözdizimiyle altı yeni lint de geldi; unnecessary_primary_constructor_body ve use_declaring_parameters bunlardan ikisi.

Son üç dil yeniliğini art arda dizince Dart’ın derdi anlaşılıyor: tekrar eden kodu sürüm sürüm kırpmak. 3.10’daki dot shorthands ile tipin zaten belli olduğu yerde adını yeniden yazmıyorsun, Status currentStatus = .running; ya da int port = .parse('8080'); yetiyor. 3.12’deki private named parameters ile this._petName gibi alt çizgili bir alanı named parametre olarak alıyorsun, çağıran taraf adı alt çizgisiz görüyor. Primary constructors bu dizinin üçüncü halkası.

Yol haritasında primary constructors’ın hemen yanında duran augmentations ise ortada yok. Ne 3.13 duyurusunda geçiyor ne changelog’da. Ne zaman geleceğine dair resmî bir tarih de görmedik.

Widget Previews deneme aşamasını geçti​

3.41 ve 3.44’te deneysel olan Widget Previews, 3.47’de kararlı oldu. 3.44’te algılama Dart Analysis Server’a taşınmış, IDE bellek kullanımı %50’ye kadar düşmüştü.

Yapay zekâ tarafında da artık resmî araçlar var. 3.44 ve Dart 3.12 ile gelen Agentic Hot Reload, bir kodlama ajanının MCP sunucusu üzerinden çalışan bir Dart ya da Flutter uygulamasını kendi başına bulup hot reload yapabilmesi demek ve bugünden kullanılabiliyor. GenUI SDK Ağustos’ta 0.10.0’a ulaştı ve yeni a2ui_core paketini getirdi; Genkit Dart önizlemede. Bu ikisini biz hâlâ deney masasında görüyoruz.

Kasım’da ne bekleniyor​

Flutter bu yıl ilk kez sürüm pencerelerini ve dal kesim tarihlerini önceden yayımladı, üç sürümün üçü de planlanan ayda çıktı. Sıradaki durak 3.50: dal kesimi 6 Ekim’de, sürüm Kasım’da. Kesin gün açıklanmadı. Çekirdekteki Material ve Cupertino’nun resmen deprecated olması da bu sürümle bekleniyor.

Flutter ve Dart sürüm takvimi, Kasım 2025’ten Kasım 2026’ya. Kaynak: Flutter sürüm manifesti, Dart changelog, 2026 yol haritası ile Flutter 3.41, 3.44 ve 3.47 sürüm yazıları.

Web’de 2026 hedefi WebAssembly’yi varsayılan yapmak. 26 Eylül 2026 itibarıyla Wasm hâlâ isteğe bağlı, derleme komutu şöyle:

flutter build web --release --wasm

Wasm package:web istiyor, dart:html desteklenmiyor. Kodunda hâlâ dart:html geçiyorsa ev ödevin belli.

Kaynaklar​

• What’s new in Flutter 3.47 (flutter.dev)
• What’s new in Flutter 3.44 (flutter.dev)
• What’s new in Flutter 3.41 (flutter.dev)
• Flutter ve Dart 2026 yol haritası (flutter.dev)
• Impeller dokümanı (docs.flutter.dev)
• Announcing Dart 3.13 (dart.dev)
• Announcing Dart 3.12 (dart.dev)
• Dart SDK changelog (dart.dev)
• Dot shorthands (dart.dev)
• Flutter kararlı kanal CHANGELOG (GitHub)
• Flutter sürüm manifesti

Kapak fotoğrafı: Tony Pepe, Unsplash